New Southbound Policy Portal

Cán bộ liên lạc của Cục Cảnh sát hình sự (thuộc Bộ Nội chính) tại Indonesia, ông Lý Kiên Chí là nhân vật quan trọng trong quan hệ hợp tác xuyên quốc gia, tấn công tội phạm lừa đảo thông qua mạng viễn thông (Ảnh: CNA)
Ngành Ngoại giao Đài Loan phải chịu nhiều hạn chế, các nhân viên pháp luật thường phải điều tra, xử lý các vụ án lừa đảo thông qua mạng viễn thông xuyên quốc gia đầy phức tạp tại các nước không có quan hệ ngoại giao; lấy Indonesia làm ví dụ: Đài Loan và Indonesia chưa có Hiệp định tương trợ tư pháp nhưng các nhân viên Cục Cảnh sát hình sự (thuộc Bộ Nội chính) ở Văn phòng đại diện tại Indonesia vẫn mang về bảng thành tích tuyệt vời. Họ đã nhiều lần bắt tay với cảnh sát Indonesia cùng phá án và bắt giữ các tập đoàn tội phạm có quy mô lớn, quá trình phá án đã từng được phát sóng trên kênh truyền hình Mỹ.
Từ năm 2015 đến cuối năm 2017, hai nước đã bắt tay phá 10 vụ án lừa đảo thông qua mạng viễn thông. Gây chú ý nhất là vào cuối tháng 8/2015, Đài Loan và Indonesia đã hợp tác phá án, phát hiện 2 phòng máy cỡ lớn của tập đoàn lừa đảo tại Jakarta, bắt giữ 96 đối tượng trong đó có 86 người Đài Loan, thu giữ khoản tiền mặt vào khoảng 10 tỷ Rupiah Indonesia (tương đương 23 triệu Đài tệ).
Cảnh sát Indonesia lúc đó trang bị súng đạn, tấn công vào căn nhà có phòng máy, rất nhiều nghi phạm Đài Loan vẫn còn đang gọi điện thoại trên bàn làm việc được bao quanh bởi bông cách âm. Quá trình bắt giữ này đã trở thành tin tức đáng chú ý nhất tại Indonesia vào tối hôm đó.
Cả đoạn đường từ lúc cảnh sát hai nước lái xe ngược chiều trên đường cao tốc, từ khu vực phía nam Jakarta phóng thẳng đến khu vực phía bắc Jakarta, quãng đường phải lái trong hơn 1 giờ rút xuống còn 20 phút phải đến nơi, khống chế hiện trường phá án, kiểm tra và xử lý xong lại lập tức nhờ xe cảnh sát Indonesia mở đường, lại phóng ngược như bay trên đường cao tốc để đến một sào huyệt khác của bọn tội phạm ở khu vực phía bắc.
Cán bộ liên lạc của Cục Cảnh sát hình sự tại Indonesia, ông Lý Kiên Chí cho biết, chứng cứ kỹ thuật số sẽ mất đi theo thời gian, các tội phạm cùng hoạt động trong tập đoàn lừa đảo có thể giấu chứng cứ kỹ thuật số tại hang ổ khác, phân tán tại các khu vực khác nhau, địa điểm phá án chỉ là phòng máy, vẫn còn đầu điều khiển từ xa, nếu đám mây kết nối Internet biết được cảnh sát tấn công thì người điều khiển có thể xóa toàn bộ lịch sử liên lạc và thông tin của người bị hại trên đám mây (iCloud).
Ông Lý Kiên Chí nói: “Một khi điểm A của tập đoàn lừa đảo bị bắt giữ, làm thế nào để tiếp tục truy xét điểm B? Cảnh sát cũng không thể dự đoán được liệu còn có các địa điểm khác chưa nắm rõ như điểm C, điểm D hay không. Những địa điểm này rất có thể chính là nơi tập đoàn lừa đảo dùng để xóa hoặc hủy bỏ chứng cứ bằng cách điều khiển từ xa”.
“Cân nhắc kỹ thuật và kinh nghiệm buộc chúng tôi phải lập tức đến ngay một hiện trường phạm tội khác”, ông Lý Kiên Chí nói.
Các tập đoàn lừa đảo biết rõ chỉ cần hủy bỏ được các chứng cứ trên mạng viễn thông thì cảnh sát rất khó có thể vừa bắt giữ được nghi phạm vừa thu giữ được tang vật, 1 nhóm người tập trung trong căn nhà không phải là tội phạm, họ có thể chơi trò mèo vờn chuột với cảnh sát. Vì thế, phá án lừa đảo thông qua mạng viễn thông xuyên quốc gia vốn dĩ đã là một cuộc đua về thời gian mang tính thách thức cao độ.
Việc phá án thành công do Đài Loan và Indonesia cùng hợp tác, tấn công tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia đã được kênh truyền hình Mỹ “Tội phạm và Điều tra” (Crime & Investigation) quay lại thành bộ phim tài liệu và phát sóng tại nhiều nước châu Á.
Nhân vật Lý Kiên Chí cũng có mặt trên màn ảnh truyền hình; trong phim, diễn viên nổi tiếng Indonesia Samuel Rizal đóng vai lãnh đạo cảnh sát, diễn viên Luis Joco đóng vai Lý Kiên Chí. Để tái hiện hiện trường phá án giống như thật, cảnh sát Indonesia đã huy động lực lượng cảnh sát đặc biệt hỗ trợ các cảnh quay. Khả năng của cảnh sát Đài Loan trong việc đập tan băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia đã thu hút sự chú ý quốc tế.
Tuy Đài Loan đạt được nhiều thành tích trong việc phá án lừa đảo xuyên quốc gia nhưng do các vụ án lừa đảo qua mạng viễn thông xuyên quốc gia thường dính dáng đến các nước khác, việc thi hành pháp luật vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Ông Lý Kiên Chí phân tích, khó khăn nằm ở chỗ “Thu thập chứng cứ tại nước ngoài”, “lấy được chứng cứ” và “dẫn độ nghi phạm”.
Đài Loan và Indonesia hiện nay vẫn chưa có cơ sở về hỗ trợ tư pháp. Tuy nhiên, sự hợp tác mật thiết giữa đơn vị cảnh sát Đài Loan với Indonesia đã có trao đổi qua lại chính thức bằng văn bản. Indonesia cũng mong muốn Đài Loan phái cử các nhân viên thu thập chứng cứ đến hiện trường phạm tội, hỗ trợ để hoàn thành nhiệm vụ thu thập chứng cứ nhưng nhìn về lâu dài, ông Lý Kiên Chí cho rằng, hai nước vẫn phải ký kết Hiệp định hỗ trợ tư pháp.
Người đảm nhận chức vụ Cục trưởng Cục Cảnh sát Jakarta lúc đó, nay đã là Tổng Cục trưởng Tổng cục Cảnh sát Indonesia Tito Karnavian cũng cho biết, cảnh sát Indonesia và Đài Loan tích cực hợp tác, trao đổi thông tin tình báo về hoạt động của tội phạm lừa đảo Đài Loan tại Jakarta.
Về mặt thu thập chứng cứ tại nước ngoài, ông Lý Kiên Chí phân tích, cảnh sát Đài Loan có kinh nghiệm phong phú về phá án lừa đảo qua mạng viễn thông, các nghi phạm không có đất sống tại Đài Loan mới chạy sang các nước khác. Chính vì sự chuyên nghiệp và kinh nghiệm của cảnh sát Đài Loan, trong tương lai nếu kinh phí cho phép, đơn vị cảnh sát Đài Loan sẽ chủ động tấn công, hỗ trợ Indonesia nâng cao khả năng xử lý tội phạm công nghệ kỹ thuật số.
(Nguồn: Hãng tin Trung ương CNA)